Bakaç sistemlerinin bazıları çok basit merceklerden oluşurken, bazılarında ise kaliteli mercekler, aynalar ve prizmalar kullanılmaktadır. Bakaç sisteminin kalitesi, fotoğrafa doğrudan etki etmez. Ancak hassas netleme ve berrak bir görüntü olanağı sunan bir bakaç sistemi, fotoğrafçının konuyu daha iyi görmesini sağlayacağından, dolaylı da olsa fotoğrafın kalitesine olumlu bir katkı yapar. Temel olarak üç tür bakaç sistemi vardır: |
|
|
a) Ayrı Bakaçlı Makineler Objektiften bağımsız görüşü olan bakaçlara ayrı bakaç adı verilir. Bu bakaç sisteminde, kullanıcının gözüne ulaşan görüntü, objektifin içinden geçen görüntü değil, ayrı bir mercekten (pencereden) gelen görüntüdür. Objektife çok yakın olarak yerleştirilmiş olmasına karşın bakaç ile objektif arasında her zaman bir görüş farklılığı vardır. Bu görüş farklılığı, çekmek istediğimiz görüntünün tam olarak film üzerine düşmemesi şeklinde ortaya çıkar. Etkisi yakın çekimlerde daha çok ortaya çıkan bu olumsuzluğa "paralaks hatası" denir. Paralaks hatasının en belirgin olduğu konular "kesik kafalar" ve "kesik omuzlar"dır. |
|
Ayrı bakaç sistemi
|
Ayrı bakaçlı makinelerde bakaç objektifin yanına ya da üstüne yerleştirilmiştir. 110 kodlu film kullanan makinelerde bakaç objektifin yanına yerleştirilmiştir. APS ve 35 mm |
|
Ayrı bakaçlı fotoğraf makinelerinde, bakaçta mavi çerçeve ile gösterilen görüntü izlenmesine rağmen, film üzerine düşen görüntü kırmızı çerçevedeki gibidir. Konuya yaklaşıldıkça, bu fark artar. Manzara gibi uzak konularda ise görülen ile kaydedilen arasında herhangi bir fark kalmaz.
|
Ayrı bakaçlı makineleri, kaçınılmaz olarak neden oldukları "paralaks hatası" dışında, küçük, hafif, kolay taşınan ve sessiz çalışan modeller olarak niteleyebiliriz. Ancak fotoğrafçılığa yeni başlayan ve ciddi olarak ilgilenmeyi düşünenler için uygun bir seçim olduklarını söylemek güçtür. |
|
Ayrı bakaçlı kompakt fotoğraf makinesi
|
|
|
Tüm ayrı bakaçlı makineler çok basit yapıda değildirler. Bazı modellerde otomatik netleme, zoom, ışık ölçüm ve pozlama sistemleri gibi daha üst düzeydeki kullanıcıyı hedefleyen özellikler de bulunmakmaktadır. Hatta, ayrı bakaçlı olduğu halde objektifi değiştirilebilen ve kullanıcısına pek çok ayar yapma olanağı sunan çok üst düzey modeller de vardır. Bu tür modellerin objektifleri son derece kaliteli olup, fiyatları da çok yüksektir.
|
b) SLR Makineler Üst bölümünde yer alan iri çıkıntılı prizma yuvası ve ön cephesinde vizör penceresinin olmayışı ile tanınan modellerdir. Bunlar, tek objektifli, görüntüyü ayna yardımı ile yansıtan refleks (Single Lens Reflex - Tek Objektifli Aynalı) makinelerdir. SLR makinelerde, objektiften geçerek film üzerine düşecek olan görüntü tam olarak görülebildiği için kompozisyon ve netleme kolayca yapılır. Yani fotoğrafçı, tam olarak neyi çekeceğini ve nerenin net olduğunu görür. |
|
SLR bakaç sistemi
|
Objektif ve film arasında ışığın geçtiği yol üzerinde 45o açı ile yerleştirilmiş olan ayna, görüntüyü makinenin üst bölümünde bulunan prizmaya yansıtır. Prizmanın içinden geçen görüntü iki ayna tarafından iki kez daha yansıyarak göze ulaşır. 45o açı ile yerleştirilmiş olan ayna hareket edebilir bir yapıya sahiptir ve deklanşöre basıldığı anda yukarı kalkar. Bu sırada filmin önündeki örtücü de açılır. Bu şekilde ışık, arkada bulunan filme ulaşır ve pozlandırma gerçekleşir. Ama bu sistem de mükemmel değildir ve küçük bir problemi vardır. Aynanın yukarı kalkması, gözümüze görüntünün o an için ulaşmaması anlamına gelir. Ancak, çekilen fotoğrafların çok büyük bir bölümünde, pozlama süresi bu karanlık anı anlayamayacağımız kadar kısadır. Yani göz kırpmak kadar kısa bir süre içinde gerçekleşen bu "görüntüyü izleyememe sorunu", ciddi bir problem yaratmaz. Yalnızca, uzun süreli pozlandırmalarda (gece çekimlerinde) bu durum bir sorun haline gelebilir. Öte yandan, gece çekimlerinin sahip olduğu problemlerin çokluğu düşünüldüğünde, "görüntüyü izleyememe sorunu" da kabul edilebilir bir problemdir. |
|
35 mm’lik film kullanan SLR fotoğraf makinesi
|
Bakaç sisteminin üstünlüğü, değiştirilebilir objektiflerinin çeşitliliği ve aksesuarlarının zenginliği, SLR makinelerin hemen hemen her konuda en kullanışlı makine tipi olmasını sağlamıştır. Son derece modüler bir yapıya sahip olan SLR makinelerde hemen her türlü objektif, filtre ve flaş kullanılabilir. En kullanışlı fotoğraf makineleri olan tek objektifli ve refleks makinelerin (SLR"lerin) çoğunluğu 35 mm formatta (135) olmasına karşın, orta format (120) ve APS film kullanan modelleri de bulunmaktadır. SLR makinelerde netlik, diyafram ayarları, objektiflerin ya da çeşitli aksesuarların yarattığı etkiler, görsel olarak kontrol edilir. Bu nedenle, fotoğrafla ciddi olarak ilgilenenler için en uygun bakaç sistemi SLR"dir. |
c) TLR Makineler TLR (Twin Lens Reflex - Çift Objektifli Aynalı) modellerin ön paneline yerleştirilmiş iki objektif birlikte hareket ederler. Üstteki objektif görüntüyü görmek ve netlemek içindir. Alt objektifin arkasındaki perde, deklanşöre basıldığında açılır ve ışık içeri girerek filmi pozlandırır. |
|
TLR bakaç sistemi
|
Üstten bakılarak netlemenin yapıldığı TLR makinelerde, bakaç sistemi üstteki objektif ve arkasında yer alan sabit (hareketsiz) bir aynadan oluşur. Fotoğrafçı, üstteki objektiften giren görüntüyü izlerken, film alttaki objektiften giren görüntüyü algılar. Yani, bu makinelerde de, kaçınılmaz olarak paralaks hatası oluşur. TLR makinelerin büyük bir bölümünde objektif gövdeye sabitlenmiştir ve değiştirilme şansı yoktur. Yalnızca Mamiya"nın C sınıfı modellerinde objektif değiştirme olanağı vardır. |
|
Orta format TLR fotoğraf makinesi
|
Günümüzde yalnızca Rollei firmasının ürettiği bu bakaç sistemi, daha çok orta format film kullanan sınırlı sayıda modelde uygulanmıştır. Oldukça kompakt bir yapıda son derece kaliteli optiklerin kullanıldığı TLR makineler, değiştirilebilir magazine sahip olmamaları yüzünden gözden düşmüşlerdir. Dijital arkalık takılamaması da, günümüzde bu tür modellerin kullanımının önündeki en büyük engeldir. |
|
