a) Film Kullanan Makineler

Objektiften giren görüntünün, ışığa duyarlı kimyasal bir madde ile kaplı olan film yüzeyi üzerine düştüğü, yani şimdiye kadar anlatılan tüm makineleri bu kategoriye sokabiliriz.

b) Dijital Makineler

SLR ve ayrı bakaçlı modelleri bulunan dijital fotoğraf makinelerinin, film kullanan makinelerden en önemli farkı, görüntüyü oluşturmak ve kaydetmek için kimyasal film yerine elektronik bir sistem kullanmasıdır.

Bir de menü ayarları ve çekilen fotoğrafların izlenebilmesi için makinenin arka bölümünde bir sıvı kristal ekran bulunur. Bunun dışındaki her şey (optik düzenek, vizör, diyafram, obtüratör, v.b.), film kullanan makinelerle aynıdır.

"Dijital" sözcüğü, görüntünün oluşturulma ve saklanma şeklinden kaynaklanır. Dijital fotoğraf (sözcük anlamıyla sayısal fotoğraf) görüntünün sayılarla tanımlandığı bir sistemdir. Bu sistemde görüntüyü oluşturan en küçük birime "pixel" (picture element - görüntü elemanı) adı verilir. Çok sayıda pikselin bir araya gelmesiyle fotoğraf oluşur.

Geleneksel makinelerde bulunan kimyasal film yerine, görüntü algılayıcı, analog/dijital çevirici, işlemci ve saklama ortamı olmak üzere dört aşamalı bir yapı bulunur. Yapım tekniğine göre CCD ya da CMOS olarak adlandırılan görüntü algılayıcıların yüzeyinde, ışığa duyarlı çok sayıda minik hücre bulunmaktadır. Yüzeyi silikonla kaplanmış bu hücreler, konudan yansıyan ışık değerlerini birer elektrik sinyaline dönüştürür. Analog olarak gelen bu sinyaller bir çevirici yardımıyla sayısal değerlere çevrilirler ve bir bilgisayar işlemcisi tarafından düzenlenerek dijital görüntü oluşturulur. Son olarak bu bilgi, saklama ortamı olan bellek kartlarına istenilen formatta kaydedilir.

Görüntü algılayıcıların yüzeylerindeki küçük hücrelerin dizilim sıklığı "çözünürlük" olarak tanımlanır. Yüksek çözünürlüklü bir algılayıcının üzerinde çok sayıda minik algılama hücresi bulunur ve bu sayede daha küçük ayrıntıları kaydedebilirler. Çözünürlüğü yüksek olan (yani daha fazla piksel içeren) bir dijital fotoğraf makinesi, daha büyük boyutlarda kaliteli baskıların yapılabilmesine olanak verir. Bellek kartlarında saklanan görüntüler bilgisayara aktarılarak üzerlerinde değişiklik yapılabilir ve yazıcılardan çıkış alınabilir. Oluşturulan görüntünün anında görülebilmesi, kısa sürede basılabilmesi ve çok kısa sürede uzak makanlardaki bilgisayarlara iletilebilmesi gibi olumlu özellikleri nedeniyle, dijital fotoğraf makineleri günümüzde en çok tercih edilen fotoğraf makineleridir.

Farklı boyutlarda algılayıcılar üretilebildiği için, farklı boyutlarda ve farklı tasarımlarda dijital fotoğraf makineleri üretilmektedir. Kompakt fotoğraf makineleri için algılayıcılar (köşegen uzunlukları) 1/2,5 inç, 1/1,8 inç, 1/1,6 inç, 2/3 inç gibi boyutlarda, DSLR modeller içinse algılayıcılar (en x boy) 17,3 x 13 mm, 23,5 x 15,7 mm ve 24 x 36 mm gibi boyutlarda üretilmektedir. Boyutlar büyüdükçe, algılama hücreleri daha temiz sinyaller üretebilmekte ve bu da daha kaliteli görüntülerin oluşmasını sağlamaktadır. Ancak, unutulmamalıdır ki, fotoğrafta kaliteyi belirleyen daha pek çok faktör vardır ve aynı çözünürlükteki iki farklı fotoğraf makinesinin oluşturduğu görüntüler birbirinden farklı olacaktır.

Dijital fotoğraf makinelerini de sınıflara ayırmak olasıdır

Cep Telefonları:

Günlük yaşamımızın vazgeçilmezleri arasında ilk sırada yer alan malzememiz cep telefonları, pek çok şeyi yapabildikleri gibi görüntüleme işlevini de yerine getirirler. Son derece pratik ve kolay kullanımlı olan bu aletler, her ne kadar görüntü kalitesi bakımından emekleme döneminde olsalar da, gelecekte çok daha nitelikli görüntüler oluşturacaklardır.

Uzakdoğu piyasasında satılmakta olan 8 milyon piksellik 3x optik zoom'a sahip modeller, bu gelişmenin habercisidirler. Çok küçül-tülmüş olan algılayıcıları ve optik düzenekleri ile kalite bakımından daha büyük boyutlu fotoğraf makinelerine göre dezavantajlı du-rumlarını koruyacak olsalar da, her zaman yanımızda taşımamız ve kolay kullanımları nedeniyle en yaygın olarak kullanılan dijital fotoğraf makineleri sınıfını oluşturdukları ger-çeğini kabul etmek gerekiyor.

Kompakt Dijital Fotoğraf Makineleri:

Tıpkı film kullanan modellerde olduğu gibi, dijital fotoğraf makinelerinde de "kolay taşınan, kolay kullanılan ve fazla fotoğraf bilgisi gerektirmeyen", ama buna karşın "kabul edilebilir derecede yüksek kalitede görüntüler oluşturabilen" fotoğraf makineleri bu sınıfı oluşturmaktadır. Kompakt dijital fotoğraf makinelerinin en belirgin özelliği, objektif ve flaşın gövdeyle bütünleşik yapılarıdır. Arkadaki LCD sayesinde ön izleme yapmak, yani fotoğrafı çekmeden görüntüyü izlemek mümkündür.

Hem fotoğraf hem de video çekme özellikleri, bu tür modelleri gerçekten kullanışlılık bakımından "eşsiz" kılar. Ancak, küçük boyutlu algılayıcıları, düşük ışık koşullarındaki yetersiz performansları ve düşük AF hızları nedeniyle kullanıcıya tatminkar bir "fotoğrafçılık duygusu" verdikleri söylenemez. En düşük fiyatlı modellerin genellikle odak uzunluğu sabit olan plastikten yapılmış objektifleri ve küçük bir izleme ekranı (LCD) bulunur. Tahmin edilebileceği gibi, bu modeller hem konuya yaklaşmada hem de görüntü kalitesinde pek başarılı değillerdir.

Ama daha yüksek fiyatlı modellerde, gelişmiş zoom objektifler, daha hızlı AF yetenekleri ve daha büyük LCD gibi özellikler sayesinde, daha rahat kullanıma ek olarak kısmen daha yüksek görüntü kalitesi elde edilebilir.

Elektronik Bakaçlı (EVF) Fotoğraf Makineleri:

Kompakt dijital fotoğraf makinelerinden daha büyük yapıda ve tıpkı video kameralar gibi elektronik bir bakaca sahip olan EVF (electronic viewfinder - elektronik bakaçlı) modeller fotoğrafa yeni başlayanlar için çok uygun bir sınıfı oluştururlar. Üzerlerindeki büyük aralıklı (6x-18x) zoom objektifleri ve ergonomik gövdeleri ile SLR görünümündedirler. Bu nedenle A.B.D"de "SLR-like" adıyla anılırlar. EVF modeller, büyük ağabeyleri DSLR modellere göre bazı zayıflıklara sahiptir: Geniş açıları biraz daha sınırlıdır,  AF hızları daha yavaştır ve el ile netlik yapmak zordur.

Ayrıca, daha küçük algılama yüzeyi ve büyük aralıklı zoom objektifin düşen performansı nedeniyle görüntü kaliteleri de bir miktar aşağıdadır. Öte yandan daha hafiftirler, daha kolay kullanılırlar ve daha ucuzdurlar. Değişmeyen objektifleri bir dezavantaj gibi görülse de, aslında çok geniş bir aralığı kapsadıklarından böyle bir şeye ihtiyaç da yoktur.

Ayrıca, objektifin değişmemesi sayesinde algılayıcının temiz kalması da sağlanmış olur (DSLR'lerin en büyük problemi, objektif değişimi sırasında içeri giren tozların algılayıcıya yapışarak görüntü kalitesini aşağıya çekmesidir). Dahası, objektifin önüne eklenebilen "geniş açı ve tele konvertörler" sayesinde daha da geniş bir kullanım aralığı sağlanabilir. Elektronik bakaçlı modellerin sıvı kristal ekranlarından ön izleme yapılabilir.

Bütün bu özelliklerinin dışında, pek çok EVF modeli "farklı yönlere çevrilebilen ekranı" sayesinde önemli bir kullanışlılığa daha sahiptirler. Çok aşağıdan, çok yukarıdan ya da yandan çekimler yapabilmek, bu dönebilir LCD'ler saye-sinde çok kolaylaşmaktadır. Kısacası, kullanıcısına sıra-dışı bakış açı-ları kazandırabilmeleri, EVF modellerin en büyük avantajlarıdır.

DSLR Fotoğraf Makineleri:

Tıpkı film kullanan modellerde olduğu gibi dijital fotoğraf makinelerinin de "fotoğrafçılığa en uygun" modelleri SLR yapıda olanlarıdır. Dijital fotoğraf makinelerinin refleks yapıda olanları için "Digital Single Lens Reflex" anlamına gelen DSLR kısaltması kullanılır.

DSLR'lerin kullanım bakımından film kullanan SLR'lerden bir farkı yoktur. DSLR'lerin arkalarında bulunan sıvı kristal ekranlar, menü ayarları ile çekilmiş olan fotoğrafların izlenmesi için kullanılırlar. Bu ekranlar, kompakt dijital fotoğraf makinelerindeki gibi ön izleme yeteneğine sahip değildirler. Dolayısıyla, DSLR bir modelde, konuyu izlemek için tüm SLR'lerde olduğu gibi optik bakaç sistemi kullanılmak zorundadır. "Live view" (canlı görüntü) adı verilen özellik sayesinde, bazı DSLR modellerinde LCD'den ön izleme yapılabilmektedir. Hatta bazı modellerde bu ekran hareketlidir ve kullanıcıya farklı bakış açıları kazandırmaktadır.

DSLR modeller ergonomik ve modüler yapıları ile fotoğrafçılık için en uygun makinelerdir. Film kullanan modellerle aynı yapıda olduklarından, geçmiş döneme ait objektif ve flaş gibi parçalarla da (genellikle) uyumludurlar. Ama istisnaları da vardır. DSLR makineler, farklı büyüklüklerde algılayıcılara sahip olabilmektedir. 35 mm'lik filmle aynı büyüklükte (36 x 24 mm) olan algılayıcılar için "full frame" (tam çerçeve) tanımı yapılır ve bu tür algılayıcıların odak çarpanı 1'dir. Bundan daha küçük boyutlardaki algılayıcılar için "odak çarpanı" büyümektedir.

Algılayıcı Boyutu                   Odak Çarpanı

36 x 24 mm (full frame)                  1.0

28.1 x 18.7 mm                             1.3

23.5 x 15.7 mm                             1.5                         

22.2 x 14.8 mm                             1.6

20.7 x 13.8 mm                             1.7

17.3 x 13.0 mm                             2.0

Odak çarpanı, kullanılan objektifin odak uzunluğunun bu değerle çarpılması gerekliliğini vurgulayan bir değerdir. Örneğin odak çarpanı 1.5 olan bir fotoğraf makinesinde 50 mm odak uzunluğunda bir objektif kullanılırsa, bu objektifin görüş açısı, 50 mm x 1.5 = 75 mm bir objektifle aynı olacaktır.

Odak çarpanı büyüdükçe algılayıcı-nın boyutları küçülmektedir ve bu durum objektif tasarımında bazı avantajları da beraberinde getirmektedir. Yani, algılayıcı boyutunun büyük olması görüntü kalitesi bakımından avantaj sağlamakla birlikte, "daha küçük algılayıcı ve daha iyi optik tasarım" birlikteliği de iyi sonuçlar vermektedir. Ayrıca, bu tür modeller, küçülen tasarım, azalan ağırlık ve düşen fiyatlarıyla haklı bir ilgi odağı durumundadırlar.

DSLR fotoğraf makinelerinin bazı üst düzey modelleri 35mm film ile aynı boyuta sahip olan algılayıcılara sahiptirler. "Full frame" (tam kare) algılayıcı olarak adlandırılan bu boyut, filme göre daha fazla detay algılayabildiği için son derece kaliteli sonuçlar verebilmektedir. Ancak özellikle geniş açı objektif kullanımı ve açık diyafram değerlerinde, görüntünün kenar ve köşelerinde netsizleşme, kararma ve renk saçılmaları gibi bazı kusurlar daha belirgindir.

Dijital Arkalıklar:

Orta format ve büyük format fotoğraf makinelerinin film kullanan magazinleri çıkarılıp yerine dijital arkalıklar (digital back) takılarak dijital fotoğraflar çekilebilmektedir. Çözünürlükleri 22 ile 39 milyon piksel arasında değişen günümüz dijital arkalıkları çok pahalı olmalarına karşın olağanüstü görüntü kaliteleri sayesinde profesyonel tanıtım fotoğrafçılarının vazgeçilmez donanımı olmayı başarmışlardır. Bu arkalıkların görüntüleme alanı genellikle 36 x 48 mm boyutlarındadır ve tıpkı DSLRlerde olduğu gibi, kullanıldıkları objektife bağlı olarak belli bir "odak çarpanı" hesabı gerektirmektedirler.

Bazı dijital arkalıklar yalnızca belli modellere takılabilirken, bazı arkalıklar ise adaptörler yardımıyla neredeyse tüm modellerle birlikte kullanılabilir.