Diyaframın, objektiften geçerek filme etki eden ışık miktarının ayarlanması dışında ikinci bir görevi de, net alan derinliğini belirlemesidir. Net alan derinliği, netlik yapılmış yerin önünde ve arkasında oluşan net bölgedir. Başka bir anlatımla, ön plandaki en net nokta ile arka plandaki en net nokta arasındaki uzaklıktır. "Net derinliği" ve "alan derinliği" şeklinde de anılan bu kavram, fotoğrafın en zor öğrenilen özelliklerinden birisidir. Öte yandan en "fotografik", yani fotoğrafçılığa özgü bir etki olduğunu da belirtmek gerekir. Sınırlı net alan derinliği yalnızca fotoğraf (ve sinemaya) özgü bir anlatım yöntemidir.

Alan derinliğini etkileyen üç faktör vardır. Bunlar:

1) Diyafram Değeri... Diyafram açıklığı (deliği) küçüldükçe (kısık diyaframlar....11, 16, 22) net alan derinliği artar. Diyafram açıklığı büyüdükçe (f: 2, 2.8, 4...) alan derinliği azalır.

2) Odak Uzunluğu... Objektifin odak uzunluğu kısaldıkça, yani görme açısı genişledikçe, alan derinliği de artmaktadır. Başka bir söyleyişle, geniş açılı objektiflerde alan derinliği, tele objektiflere oranla daha fazladır.

3) Konuya Uzaklık... Ayrıca, netlik yapılan yer, makineye ne kadar yakınsa alan derinliği o kadar azalacaktır. Tersi durumda,  yani konu uzaklaştıkça alan derinliği artacaktır.

Bu üç etkeni bir arada kullanarak son derece sınırlı bir net alan derinliği elde edilebilirken (açık diyafram, uzun odaklı bir objektif ve konuya yaklaşmak), neredeyse sınırsız bir net alan derinliği de elde edilebilir (kısık diyafram, kısa odaklı bir objektif ve konudan uzaklaşmak). Sınırlı alan derinliğini kullanmak, arka ve ön planları soyutlayıp yalnızca anlatılan konunun belirginleşmesini sağlamada sıkça başvurulan etkili bir yöntemdir.

Alan derinliğini, objektif üzerindeki diyafram açıklıklarını gösteren renkli çizgilerle ya da sayısal değerlerle kontrol etme olanağımız vardır. Ayrıca makinenin üzerinde bulunan kontrol düğmesini kullanarak, net derinliğini vizörden izlemek de mümkündür. Daha çok, gelişmiş modellerde bulunan "alan derinliği önizleme" düğmesine basıldığında, diyafram kısılacağından, içeri giren ışık miktarı da azalacaktır. İlk bakışta görüntünün kararması olarak algılanan bu işlem sırasında, biraz dikkat edilirse, aynı zamanda net olarak algılanan bölgenin sınırları da görülecektir. Böylece, fotoğrafı çekmeden önce net alan derinliğinin ne kadar olduğu izlenebilmektedir.