Emre İkizler / Temel Fotoğrafçılık Bilgileri -XVI-
  Emre İkizler


Işık Kaynakları ve Renk Sıcaklığı

Işık kalitesi renkli fotoğrafı en çok ilgilendiren konudur. İnsan gözü, uyum yeteneğinden dolayı ışık kaynaklarının verdiği ışığı beyaz ışık olarak görür. Oysa film, bu uyum yeteneğinden yoksundur. Dijital fotoğraf makinelerinin algılayıcıları ya otomatik olarak, ya da kullanıcının düzeltmesiyle beyaz dengesini (white balance) ayarlayabilir.

 

Beyaz ışık, mavi, yeşil ve kırmızı renkteki ışıkların birleşmesinden meydana gelmiştir. Fakat her ışık kaynağı saf beyaz ışık vermez. Bazı ışık kaynaklarının yapılarından dolayı, beyaz ışığı meydana getiren mavi, yeşil ve kırmızı renkler arasında dengesizlikler olur. Sonuçta bir ışık kaynağının verdiği ve beyaz ışık şeklinde görülen ışınlar mavimsi ya da kırmızımsı olabilirler. Çeşitli ışık kaynaklarındaki ortalama renk dağılımı yüzdesi aşağıdaki gibidir.

 


<br/>

Güneşli bir günde dışarıda dolaşırken, tek bir ampülle aydınlatılmış bir odaya girdiğinizi düşünün. Dikkat ederseniz, içeride sarımsı bir rengin egemen olduğunu görürsünüz. Ancak, bir süre sonra gözünüzün uyum yeteneği sayesinde, sarı aydınlığı normal beyaz ışıkmış gibi görmeye başlarsınız. Bunun gibi gün ışığı da, her ne kadar beyaz ışık olarak bilinse de, günün çeşitli saatlerinde beyazı oluşturan renkler arasında düzen bozulduğundan (atmosferik olaylar nedeniyle), farklı renklere doğru sapmalar yapar. Örneğin, gün ışığı sabahın erken saatlerinde sarıdır; akşama doğru kızıllaşmaya başlar. Kışın gün ışığında, yaza göre daha çok mavi vardır. Rakım yükseldikçe gözün görmediği ultraviyole ışınlarının oluşturduğu mor-mavi etki artar. Direkt gelen gün ışığı, gölgelere göre daha sıcak tonludur. Bulutlu ve puslu havalarda mavi renk egemendir.

 

 

Renk Sıcaklığı

 

Bir ışık kaynağının sağladığı ışığın mavi, yeşil ve kırmızı renklerinin yüzde miktarlarını gözönüne alarak, yukarıda bazı ışık kaynaklarının renk kaliteleri yaklaşık olarak açıklandı. Pratikte  ışık kaynaklarının renk kalitesi, sağladıkları ışığın "renk sıcaklık derecesi"yle ifade edilir ve birimi Kelvin derecesidir (oK).

 

Renk sıcaklık derecesinin renkli fotoğrafta büyük önemi vardır. Çünkü renkli filmler, verilen belirli bir renk sıcaklık derecesindeki ışık altında kulanılmaları durumunda, konunun renklerini aynen saptamak üzere hazırlanmışlardır.

 


<br/>
Gün ışığı tipi film ve tungsten aydınlatması


Gün ışığı filmlerde bu değer 5500 oK, Tungsten filmlerde ise 3200 oK'dir. Renk sıcaklığı farklı olan bir ışık altında elde edilecek görüntünün renk tonu dengesi, konunun gerçek renk tonu dengesinden farklı olur. Gün ışığında kullanılmak için hazırlanmış renkli bir film (daylight type) gün ışığını beyaz, tungsten elektrik lambası ışığını ise turuncu olarak saptar.


<br/>
Tungsten tipi film ve tungsten ışığı aydınlatması

 

Bu yüzden tungsten lambası ışığı altında bu tip bir film kullanılırsa elde edilecek görüntünün renk tonları farklı olacaktır. Çünkü bizim beyaz olarak gördüğümüz şeyler, filmde turuncu renkte ve diğer renkli maddeler de yine turuncu egemenliği altında görünecektir.

 

Renkli film kullanımında bunu önlemenin iki pratik yolu vardır: Ya gün ışığı tipi film, yalnızca gün ışığında kullanılmalıdır (ve diğer aydınlanma koşullarında, bu koşullar için hazırlanmış film kullanılmalıdır), ya da renk düzeltme filtrelerine başvurulmalıdır.

 

 

 

 

        
 
YORUMLAR
  
 
Bu sitenin isim ve yayın hakları Fotopya Fotoğrafçılık Reklam Tur. Org. San. ve Tic. Ltd. Şirketine aittir. Sitedeki paylaşımların tüm hakları ve hukuki ve cezai sorumluluğu paylaşım sahiplerine aittir. Site tarafından hazırlanan yazı, röportaj ürün incelemesi vs tüm içeriğin her hakkı saklıdır. İzinsiz olarak kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz. Bu sitedeki çalışmaların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri yasasına göre suçtur. İzinsiz kullanılarak, alıntı yapmak, yasal kovuşturma hakkı doğurur.