Bunları üreten ve yaygın olarak kullanılan markaların başlıcaları B+W- HAMA – HOYA gibi firmalardır. Bu saydıklarım diğer normal filtreler gibi objektifin önüne vidalanan filtre tiplerini üretirler. Bir de CROMATEK - COKIN ve benzeri markalar vardır. Bunlar objektifin önüne filtre taşıyıcı kasalar takılarak kullanılır. Filtreler çeşitli çapta objektiflere uyabilen dikdörtgen levhalar biçimindedir. Amatör ve profesyonel setleri vardır. Bir de jelatin filtre taşıyıcı halka mandallar vardır, mandala bastığınız zaman belli çapa kadar genişleyen halka bıraktığınız zaman üzerine taktığınız objektifin çapını alır.

Tematik ve prizma filtreler (Multi İmage) 3’lü imaj, 5’li imaj ve 6’lı imaj ve 2’li paralel, 3’lü paralel, 6’lı paralel gibi isimlendirilmiştir.

Romantik grupta olanlar ise: BARREL - STREAK - BASKET - CENTER FOCUS - ZOOM - WHIRPOOL M - WHIRPOOL C gibi. Önce de bahsettiğimiz gibi bu isimler Hama firmasına ait üretimlerdir. Filtreler genel olarak normal objektiflere göre üretilir.

Her firmada aradığınız çapta filtre bulunmayabilir. O zaman dikdörtgen saydam plaka sistemi; (COKIN - CROMATEK) aradığınız filtre çapını kolayca bulmanızı sağlar. Hem bu sayede merkezde bulunan dağılma noktalarını, sağa, sola, yukarı, aşağı kaydırarak farklı kompozisyonlar yaratabilirsiniz. Günümüzdeki dijital teknolojik gelişmeler her ne kadar bu uygulamaların çoğunu kamera bünyesinde bulundursa da bilgi olarak bu yazımızda bulunmasında yarar var. Şimdi örnekleri hep birlikte izleyelim.

Çekeceğiniz objelerin izdüşümü sade bir fona denk getirilirse sonuçlar daha tatminkar olacaktır.

Prizmatik (Multi İmage) filtrelerin bir de paralel olanları vardır:

Paralel ve Multi İmage gibi prizmatik filtreleri, polarize filtreler gibi 45 derece, 90 derece veya istenilen derecede objektifin önünde döndürerek istediğiniz istifi gerçekleştirebilirsiniz.

Bu tip filtrelerin kullanımında dikkat edilecek en önemli husus, civalı, sangam, spot ve flamanlı saydam ışıklara karşı çekim yapmaktır.

Ne kadar parlak ışığa karşı çekilirse, o kadar güçlü ve zengin şekiller elde edilir. Yumuşak (Difüz) ışıklar iyi sonuç vermez.

Görüntülerden de kolayca anlaşılacağı gibi bu tip filtrelerin tatbiki, koyu fonlarda patlayan ışıklarla daha çarpıcı sonuç verir.

Efekt Filtre Sistemleri

Prizmatik Filtreler

Daha önce (multi image) çoklu görüntü filtrelerini kullanırken çekeceğiniz objelerin izdüşümü sade bir fona denk getirilirse sonuçlar daha tatminkar olur demiştim. Burada gördüğünüz örnekler bu durumun aksi halinde neler olabileceğini anlatıyor.

Sade bir fon yerine karışık hatta parçalı bir fon seçilmiş ve fotoğrafta olumsuz sonuç meydana gelmiştir. Fondaki yapıların delik deşik hali görüntüyü zedelemiş, adeta modelin yüzüne girmiştir.

Aynı yerde çekim yapmak zorunda iseniz hafifçe açı değiştirip filtreyi çevirmek sureti ile daha uygun ve kabul edilebilir bir durum yaratabilirsiniz.

Ya da objektifin odak uzaklığını değiştirerek arka planı silebilir ve daha yalın bir görüntü elde edebilirsiniz.

Yukarda gördüğünüz karelerdeki filtreler semavi ve uhrevi atmosfer yaratmak istemi ile kullanılmıştır. (2 ve 3)

Cross ve Nebula filtreler ışığın kontrastını kırmak ve empresyonist bir anlayışı anımsatmak için kullanılmıştır.

Biz sadece böyle şeylerin var olduğunu hatırlatmak ve uygulamalarından bazı örnekler vermek istiyoruz.

Siz bunlarla, isterseniz çok daha zengin uygulamalara kadar gidebilirsiniz.

Bazıları şöyle diyebilir: Ohoo, bunlarla uğraşacağıma şimdi teknoloji sonsuz imkanlar sunuyor, otururum bilgisayarın karşısına, orada niceleri var, bilgisayarda bitiririm işi, hem de çabuk ve kolay. Tabii ki o da olabilir,

fakat yaşarken uygulamanın, çekim esnasında o heyecanı yaşamanın keyfi bir başkadır gibi geliyor bana.

Seçim sizin, biz imkan sunalım, siz canınız çektiğini kullanın, çekmediğini kullanmayın. Hepinize başarılar dilerim.

Çekim Anında Zoom Yapma: Objektifinizi dar açı durumuna getirip çekim gerçekleşirken geniş açı istikametinde zoom yapın. Bu gibi çalışmalarda hiçbir zaman garanti yoktur. Çeşitli denemeler yapmanız gerekir. Zoom objektifinizle yapacağınız böyle bir çekim için uzun, örneğin 1 saniye gibi bir poz zamanı seçmeniz gerekir.

Böyle bir etkiyi zoom objektifle yapabileceğiniz gibi, bu işler için üretilen özel filtrelerle de yapabilirsiniz. Aşağıdaki iki örnekte böyle filtrelerle elde edilmiştir.

Bu filtreleri tatbik ederken fazla geniş açı ve kısık  diyafram ile çekmeyiniz. Filtrenin kendisi net çıkacağından sonuç kötü olur.

Efekt filtrelerini uygularken üç ayak sehpa kullanmak gerektiğini unutmayınız.

Günbatımı filtrelerini doğru yerde kullanmalıyız. Kapalı bir havada, akşam üstü çektiğiniz bir fotoğrafa kızıllık vermek için kullanacağınız böyle bir filtre sizi gülünç duruma düşürebilir.

Farklı yoğunlukta günbatımı (sunset) filtreleri mevcuttur. Degrade olan bu filtreler, günbatımı kızıllıklarını daha etkili hale getirir. İsteğinize göre kullanacağınız bu filtreler ufuktaki kızıllığı 1 kat veya 2 kat arttırır.

Hama: Prizmatik, Paralel ve Renkli Filtreler

Fantezi çalışmalarda hayalinizi istediğiniz kadar geniş tutabilirsiniz. Bu örneklerde de Pamukkale Traventerleri böyle görülmek istenmiş, kırmızı+mavi ve paralel filtreler üstüste uygulanmıştır.

İbrahim ZAMAN

Bir sonraki konu:  Fotoğrafta Işığın Önemi